Artikelen
Een dagboek bijhouden
‘Hoezo een dagboek?’ vraag je jezelf nu misschien af. Oké, toegegeven: het standaardbeeld dat mensen hebben van een dagboek is inderdaad niet echt van toepassing op beleggen. Wat ik hier met een dagboek bedoel is niet iets waar je in schrijft welke dingen je die dag heb meegemaakt, maar een beleggingsdagboek. Een dagboek is sterk verbonden met reflecteren, en het geeft je de kans om een trade over een periode te volgen. Een dagboek is vooral belangrijk om te kijken welke psychologische factoren meespelen bij je traden, en hoe je deze constructief kunt aanpakken.
Naast de voordelen die een dagboek heeft bij het reflecteren, is het ook een belangrijk middel om je emoties te beperken. Immers, de dingen die je minstens in je dagboek moet bijhouden zijn je redenen voor aankoop, de aankoopkoers, het koersdoel, en de stop-loss. Zoals je hieraan al kunt zien krijg je objectieve cijfers over je positie, daarnaast heb je bijvoorbeeld de stop-loss opgeschreven, zodat je ook meer geneigd bent om hem daadwerkelijk uit te voeren.Wat ik verder nog wil aanraden om in je dagboek te noteren zijn je emoties, namelijk welke gevoelens roept de trade bij je op? Word je euforisch, of juist erg pessimistisch? Zo kun je ook later zien bij het reflecteren of je emoties terecht waren op dat moment, en wat voor een gevolgen ze hebben gehad. Dit kan je dan weer helpen om in de toekomst beter met je emoties om te gaan. Daarnaast kun je in je agenda de omstandigheden noteren; was je ziek toen je de positie analyseerde? Misschien net ruzie gehad met je vriendin? Of de avond tevoren ‘vergeten’ om de posities te analyseren en het dus s’ ochtends voorbeurs nog snel even moeten doen? Als je een zicht krijg op deze factoren, en hun invloed op je trades, kun je overwegen om je beleggingsstrategie hierop aan te passen. Als bijvoorbeeld blijkt dat als je ziek bent, je erg slecht trade, dan zou je kunnen overwegen om niet te traden als je niet lichamelijk fit bent. Een ander voordeel van een dagboek is dat je gemaakte fouten minder snel opnieuw zult maken, vooral als je het dagboek periodiek eens doorbladert.
Heb je nog geen dagboek, dan wordt het tijd dat je er vandaag nog één begint. Al ervaring met een dagboek bijhouden? Plaats je ervaring hieronder.
(Ondanks dat ik hier voor de term ‘trade’ gekozen heb, spelen emoties ook een rol bij een investering of belegging, en is het dus ook waardevol om daar een dagboek bij te houden.)
:
Geplaatst op donderdag 11 januari 2007 om 23:24 in de categorie Basisprincipes. | Print dit artikel: 
Reacties(plaats een reactie)
Reactie van Arnoud
vrijdag 12 januari, 2007 om 17:31
Beste Jos,
Een ijzersterk verhaal. Leuk dat je het thema emoties zo nadrukkelijk noemt.
Ik heb weer wat van je geleerd en ga dit op mijn site in de rubriek ‘beleggen kun je leren’ verwerken.
Mooi, dat deze site wordt opgenomen in de links van www.blikopdebeurs.com . Zo kom je stap voor stap verder. Maar bovenal leuk dat je site steeds meer gewaardeerd wordt en dat je mening daarmee steeds meer gerespecteerd wordt.
Veel succes en een goed weekend toegewenst,
Arnoud
Reactie van Arnoud
zondag 14 januari, 2007 om 23:20
Best Jos,
Ik heb bovenstaande tip op mijn weblog gebruikt. Misschien vind je de informatie (vooral nr 4.) ook voor jouw bezoekers interessant.
Zo niet, verwijder dit bericht dan maar.
Groet,
Arnoud
SCHRIJF JE BELEGGINGSSTRATEGIE UIT
1. Beursbeïnvloedende factor.
Elke beleggingsstrategie heeft een centraal thema. Zoek naar enkele kernwoorden. Voorbeelden kun je vinden in de rubriek: Beleggingsstrategieën, de praktijk
2.Beschrijf de aankoop- en verkoopmomenten.
Maak deze momenten zo concreet mogelijk. Noteer de feitelijke gegevens waarop jij vindt dat je kunt kopen of juist moet verkopen.
3. Factor tijd.
Elke strategie heeft een moment van aandacht nodig. Op welke momenten veranderen de factoren die jij voor jouw beleggingsstrategie gebruikt? Dagelijks of wekelijks? Maandelijks of jaarlijks?
4. Gedachtendagboek.
Volgens de Rationeel-emotieve therapie zijn emoties voornamelijk een resultaat van je gedachten. Ervaar je tijdens het nemen van beleggingsbeslissingen, bijvoorbeeld op het moment dat je jouw beleggingsstrategie wilt uitvoeren, bepaalde gevoelens zoals: angst, twijfel, hebzucht of begin je juist heel erg enthousiast en optimistisch te worden? Schrijf je gedachten op. Een dagboek helpt je om je gedachten in kaart te brengen. Na verloop van tijd kun je patronen gaan ontdekken. Onderzoek of deze gedachten juist zijn. In de rubriek Psychologische faktoren, RET kun je lezen hoe je dit kunt doen.
5. Informatiebron.
Waar kun je de noodzakelijk informatie vinden? Heb je deze informatie bij de hand op het moment dat je aandacht moet besteden aan jouw beleggingsstrategie?
Reactie van Jos
maandag 15 januari, 2007 om 14:39
Hoi Arnoud,
Bedankt voor je complimenten. Ja langzaam maar zeker groeit deze site steeds meer uit, een erg leuk proces! :)
Ook leuk om te lezen dat je het een leerzame post vind :)
Je tweede post is zeker interessant voor andere bezoekers op deze site. Misschien dat die met een korte inleiding over waarom je met een (goede) beleggingsstrategie minder ‘last’ hebt van een emoties een goede eerste post kan zijn in de op te richten categorie ‘gastcolumn’… (hint ;) )
Met vriendelijke groeten,
Jos
Reactie van Arnoud
maandag 15 januari, 2007 om 21:05
Beste Jos,
Ik neem je uitnodiging aan. Waarschijnlijk zal het ‘omgaan’ met emoties centraal staan. Kun je het hier mee eens zijn? Bedankt hiervoor. Ik vind het een leuke vraag. Het verbaast me dat ik op mijn eigen weblog nog niet zo’n column heb geschreven. Ik zal proberen om het nog deze maand klaar te krijgen. Je hoort er nog van.
Je zegt: “ Ook leuk om te lezen dat je het een leerzame post vind :)” . Hiermee tref je nu een van Kolb’s leerfasen aan, namelijk de fase van reflectie. Anderen kunnen je heel goed aansporen om te reflecteren. Deze reflectie, door een ander in gang gezet, kan dan leiden tot nieuwe ervaringen. Om die reden heb je anderen daarom ook zo nodig. Dit is ook een van de redenen dat ik niet zo sterk geloof in concurrentie tussen weblogs. Iedereen zal namelijk zijn eigen invalshoek vinden. Beleggers die willen reflecteren en of nieuwe concepten willen leren kennen hebben vooral baat bij verschillende invalshoeken. Feitelijk zie ik dit als een verrijking van het kwalitatieve aanbod. Daarom juich ik ook samenwerkingsverbanden toe.
Vraagje. Weet jij een boek over gevoelens? Vooral een boek over verschillende soorten gevoelens. Ik ben bezig om een rubriek op te zetten met ‘emotiemanagement gerelateerd aan beleggingsstrategieën’.
Beleggers worden namelijk geconfronteerd met allerlei gevoelens. Vaak weten ze niet hoe ze hier mee moeten omgaan. Patronen blijven gehandhaafd en het is moeilijk om deze te doorbreken.
Ik heb al iets over de RET, Kolb en het kernkwadrant. Volgens mij zijn er weinig boeken specifiek over gevoelens geschreven. Evenmin boeken over vriendschappen. Gek eigenlijk, want gevoelens beheersen ons dagelijks leven. Natuurlijk alle therapieën spreken over enkele basisemoties. Kun je me een titel over gevoelens geven?
Je weblog groeit zeker tot iets moois uit. Toch wil ik je een tip geven. Laat deze tip maar eens rustig op je inwerken. Je hoeft er ook niet binnen een jaar een antwoord op hebben gevonden. Neem hier de tijd voor. Porbeer een specialisatie te vinden, waardoor jij ‘de deskundige’ wordt op jouw specialisatie.
Zelf heb ik dat gedaan op het gebied van beleggingsstrategieën. Feitelijk is dit het enige waar ik over schrijf. Wat ik doe vind je eigenlijk nergens op het internet. Ook het bankwezen, qua adviesdiensten, weten erg weinig van beleggingsstrategieën. Vraag er maar eens na bij een willekeurige bankmedewerker. Je zult verbaasd staan. Misschien een leuk onderzoek.
Een specialisatie is eveneens een gok. Je weet namelijk nooit van tevoren of er markt is voor jouw specialisatie. Dat geeft niet, want als je een specialisatie kiest waardoor je zelf tot een betere belegger uitgroeit, is het de moeite waard.
Veel succes,
Arnoud
Reactie van Arnoud
donderdag 18 januari, 2007 om 6:29
Hoi Jos,
Ik heb een boek gevonden over emotiemanagement. Dit boek is geschreven door Suzanne Piët. Ik heb al eens een goed boek van haar gelezen, namelijk ‘de emotiemarkt’.
Emotiemanagement zal de titel worden. Beleggers kunnen er baat bij hebben als ze in staat bent om hun emoties te managen. Vanzelfsprekend is een beleggingsstrategie een ideaal hulpmiddel.
Ik neem wel de tijd voor omdat het nog niet zo éénvoudig is om er een vlot verhaal van te maken. Dit komt omdat er een aantal tegenstrijdige aspecten zijn. Kopen als niemand kopen wil, is natuurlijk bij uitstek een moment waarbij een belegger zijn (m/v) emoties moet managen en koppelen aan een aantal beweegredenen om juist wel te kopen.
Groet,
Arnoud
Pingback van Psychologie en beleggen » Verlies nemen
donderdag 18 januari, 2007 om 10:29
[…] Laatste berichten Verlies nemen Verdieping: Stress (1) Een dagboek bijhouden ‘Evolution of a trader’ Valkuil:‘Gambler’s fallacy’ WO: Zijn psychopaten goede beleggers? Terugblik 2006 […]
Reactie van Jos
donderdag 18 januari, 2007 om 10:51
Hoi Arnoud,
Leuk! Ik ben best wel benieuwd naar die column. :)
Omgaan met emoties is een goed, belangrijk thema.
Ik ben het met je eens dat weblogs extra leerzaam kunnen zijn door de reflectie die anderen op je stukken kunnen geven. Hierdoor kom je zelf soms weer bij dingen uit die je van te voren niet had verwacht.
Gelukkig heb je een boek kunnen vinden over emoties, want ik zou zo geen boek weten die specifiek over emoties gaat. Laat me het weten als je het een leerzaam/nuttig boek vind :).
Specialisatie heeft inderdaad zeker voordelen, alhoewel je ook geen specialisatie wilt hebben waarmee je na een jaar klaar bent. Tot nu toe bevalt dit ‘brede’ me wel goed, al denk ik wel dat ik na een jaar wel beter weet welke kant ik op wil, en welke onderwerpen met het meest aanspreken. Bedankt voor je tip, zeker wel iets om rekening mee te houden.
Gr. Jos
Reactie van Arnoud
zaterdag 20 januari, 2007 om 9:44
Hoi Jos,
Het genoemde boek is een aanrader. Je moet wel zelf een vertaalslag maken naar het beleggen in aandelen.
De column is begin februari klaar. Een erg leuk thema. Op zich geen wezenlijke nieuwe dingen, wel een leuke, bovendien ook een zeer nuttige invalshoek voor beleggers om gevoelens hanteerbaar te maken. Daar schort het nog wel eens aan.
Het maken van beleggingskeuzes, op basis van een gevoelskompas, kan dodelijk zijn als je onvoldoende verstand hebt van de geschiedenis.
Het artikel heeft ook raakvlakken met jouw artikel: zijn psychopaten goede beleggers? Ik wil in mijn column naar dit artikel verwijzen.
Groet,
Arnoud
Reactie van Jos
dinsdag 23 januari, 2007 om 18:21
Hoi Arnoud,
Bedankt voor je tip, ik zal hem op m’n ‘nog te lezen-lijst’ plaatsen :)
Inderdaad een leuk thema, en ik ben het met je eens dat het nogal eens een onbelichte invalshoek is. Hopelijk gaan de bezoekers van deze site zich iets meer richten op de emotionele kant van het beleggen :)
Verwijs er maar op los hoor ;)
Groet,
Jos
Reactie van Arnoud
donderdag 1 februari, 2007 om 8:09
Goedemorgen Jos,
Als het goed is, heb je mijn column ontvangen.
De onderwerpen van je weblog passen momenteel erg goed bij het huidige beursbeeld :-).
Groet,
Arnoud
Reactie van Jos
donderdag 1 februari, 2007 om 20:30
Hoi Arnoud,
Ik heb hem geplaatst:
Gastcolumn: Emotiemangement.
Erg leerzaam, en de link tussen fasen van de beurscyclus en emoties is ook leuk. Zo zie je maar weer hoeveel emoties een rol kunnen spelen. :)
Groeten,
Jos
Reactie van Marja
woensdag 20 augustus, 2008 om 19:47
Dag Jos,
Alsnog een verlate reactie. Ik hou al tijden een dagboek bij en het is idd ontzettend zinvol. Je krijgt steeds meer onderscheidingsvermogen. Ik weet inmiddels wel wanneer ik geneigd ben op basis van emotie te handelen, maar het blijft oppassen als je zelf niet lekker in je vel zit, graag wilt handelen en ingepakt wordt door je eigen emoties. Dat gevoel is dan ook zo onglooflijk sterk, het wordt ook gewoon fysiek. Maar goed, dan weet ik al wel hoe laat het is, en ik handel dan ieg niet. En dat is altijd (achteraf gezien) maar goed ook.
Zeg, complimenten voor je site!
Reactie van Jos
donderdag 21 augustus, 2008 om 21:12
Hoi Marja,
Bedankt voor je reactie. Mooie toevoeging op de column, het onderscheidingsvermogen qua emoties lijkt inderdaad toe te nemen met een dagboek bijhouden. Nou ja, vooral het reflecteren op emoties en je acties zijn leerzaam, of je dit nu in een ‘echt’ dagboek doet of niet. Goed dat je al hebt leren herkennen wanneer je beter niet meer kunt handelen!
gr. Jos
Plaats een reactie