Stel; we hebben een (zuivere) munt die we 5 keer opgooien. Al die 5 keer kwam er kop uit, vervolgens gooien we hem nog een keer op, en ja hoor: weer kop. Als we de munt nogmaals opgooien, zou er dan kop of munt uitkomen?

Hoewel de kans het grootst lijkt op munt, is het dat natuurlijk niet. Na 6 keer kop gooien, is de zevende keer de kans op kop 50%..

Dit fenomeen heet de gambler’s fallacy. Dat is de overtuiging dat als een bepaalde gebeurtenis al een tijd niet meer is voorgekomen, de kans op deze gebeurtenis groter is, zoals bepaald door de law of averages. Volgens de law of averages bepaalt de onderliggende kans de uitkomsten over de langere termijn. De denkfout bij de gambler’s fallacy zit hem echter in de aanname dat, in dit geval, de munt een geheugen heeft. Echter, elke worp is een op zichzelf staande gebeurtenis, waar het verleden geen invloed op heeft, en dus is de kans op kop of munt bij elke worp 50%.

Bij beleggen zie je dit ook gebeuren, als er een goed beursjaar is geweest hebben mensen de neiging om aan te nemen dat het aankomende jaar wel iets minder moet worden. Andersom geld natuurlijk hetzelfde; als een aandeel flink is gedaald, dan moet die toch een keer stijgen.* Baseer je beleggingsbeslissing dus op de toekomst, en minder op de historische rendementen uit het verleden. Net zoals bij het voorbeeld van de munt kun je erg vaak achter elkaar kop krijgen, terwijl de (historische) kansen 50/50 zijn.

Zou je bij een reeks aan opeenvolgende verlies-trades dan moeten doorgaan met beleggen, omdat uw kansen uiteindelijk wel keren en je de verliezen weer goed kunt maken? Hopelijk weet je nu het antwoord.

Een gevaarlijk effect bij beleggen
In het algemeen uit dit effect zich vaak bij beleggers die enkele verliesgevende transacties hebben gedaan. Als die verliesgevende transacties achter elkaar hebben plaatsgevonden, dan is de neiging groot om te denken dat de volgende transactie wel positief word afgesloten. Hierin zit een groot gevaar, want wat er dus gebeurd is dat een belegger in zo’n situatie niet zijn risico omlaag brengt. Want in plaats van minder te riskeren per positie, blijft het risico in een losing streak dan gelijk. En zelfs in sommige gevallen zal een belegger zijn risico vergroten na enkele verliesgevende transacties. Het probleem is echter dat je niet weet wanneer een dergelijke reeks is afgelopen. Door de ‘gambler’s fallacy’ denk je als belegger snel dat je ‘nu toch echt een keer een winstgevende trade moet krijgen’. Bijzonder risicovol, want je weet niet wanneer je de reeks verliezen achter je laat en weer winstgevende transacties doet. Zou je niet je risico verminderen in een losing streak, dan bestaat er een reëele kans dat je geen geld overhoud, en dat je dus je account kunt sluiten voordat je überhaupt weer winstgevende transacties meemaakt.
(Zie ook de artikelen over money management.)

*: na een succesvolle turnaround kan de koers inderdaad een flinke opleving laten zien, waar het echter hier om gaat is bijvoorbeeld het kopen van pennystocks in de aanname dat het na een flinke daling tijd wordt voor een flinke stijging.

Stem of voeg toe aan: