Een droom van velen is om minder te werken, of zelfs te stoppen met werken, en meer tijd aan hun gezin, hobby’s of andere dingen te besteden. Dit is inderdaad veelal stukken aantrekkelijker dan lange werkweken draaien, zonder de vrijheid om minder te werken, of er eens lekker tussen uit te gaan. In dit artikel wil ik eens kijken of deze financiële vrijheid haalbaar is.

Wat is financiële vrijheid?
Om de haalbaarheid van een abstract begrip als financiële vrijheid te meten, moeten we eerst duidelijk hebben wat we hier onder verstaan. Dit omdat ‘financiële vrijheid’ voor verschillende mensen verschillende dingen kan betekenen. Het beeld dat veel mensen hebben van financiële vrijheid is veelal een persoon die veel geld heeft, zeg maar een ‘typisch’ Quote 500 lid. Bij zo’n beeld ga je echter voorbij aan de persoonlijke voorkeuren die men heeft, en daarnaast hoeft zo’n iemand juist ook niet financieel vrij te zijn. Want wanneer heb je nu echte financiële vrijheid? Naar mijn idee als je een passief inkomen hebt waarvan je kunt leven. Daarvoor heb je geen grote huizen nodig, of een snelle sportauto. Je bent financieel vrij als je die dingen kunt veroorloven die je wilt hebben. Wil je bijvoorbeeld dus wel graag een sportauto, dan zul je moeten accepteren dat het een stuk langer duurt voordat je financieel vrij kunt worden. Geef je echter weinig om auto’s, dan is je financiële vrijheid een stuk dichterbij.

Passief inkomen?
Voor financiële vrijheid hebben we dus een passief inkomen nodig wat onze uitgaven overstijgt. Passief inkomen bedoel ik hier in de breedste zin van het woord; je kunt hierbij denken aan rente, dividenduitkeringen, maar ook koerswinsten, inkomen via advertenties op je website, of royalty’s. Hoe dan ook, het kenmerkende is dat je hiervoor minder tijd (in sommige gevallen bijna geen tijd) hoeft te besteden dan aan een fulltime baan. En, zoals de verwoording al aangeeft, dat het een passieve activiteit is. Als je een goed betaalde baan hebt, waardoor je wel veel dingen kunt veroorloven, maar je moet wel 6 dagen in de week van 9.00 tot 18.00 werken, dan ben je niet financieel vrij. Ondanks dat je in zo’n geval wel een inkomen hebt wat je uitgaven overstijgt. Vandaar dat je voor financiële vrijheid een passief inkomen nodig hebt.

Je persoonlijk ‘financial freedom number’
Als we financiële vrijheid beschouwen als het hebben van een passief inkomen dat je uitgaven overstijgt, dan valt dit in een formule te gieten, welke je ‘financial freedom number’* bepaald:
1. Bereken je maandelijkse uitgaven: probeer hierbij alles zo nauwkeurig mogelijk in kaart te brengen, denk ook aan uitgaven die niet zo voor de hand liggen, zoals verzekeringen, maar ook belastingen en de kosten van uitgaan, en daarnaast de kleine uitgaven.
2. Bepaald je passieve maandelijkse inkomen: denk hierbij aan dividenden, koerswinsten, en andere inkomsten.
3. Je ‘financial freedom number’ is dan:
passief inkomen – maandelijkse uitgaven > inflatie = financieel onafhankelijk.
Zoals hieronder in de reacties terecht wordt opgemerkt, dient ook inflatie te worden meegenomen in de calculatie van financiële onafhankelijkheid.
Het voordeel van het berekenen van een ‘financial freedom number’ is dat je ook kunt bepalen hoeveel een bepaalde uitgave je vanaf financiële vrijheid brengt. Zo valt beter in kaart te brengen hoeveel een aanschaf van bijvoorbeeld een caravan je verder af brengt van financiële vrijheid. Het is nu juist de bedoeling om dit ‘financial freedom number’ zo groot mogelijk te maken, of er minstens voor te zorgen dat je passief inkomen je maandelijkse uitgaven overtreffen.

Passief inkomen vergroten
Een manier om een stap dichterbij financiële vrijheid te komen is je passief inkomen te vergroten. Dit kun je doen door meer te sparen, of door je vermogen beter in te zetten. Maar je kunt ook nieuwe bronnen van inkomsten aanboren, zoals een website oprichten met reclame erop.
Het ouderwetse sparen is een mogelijkheid om je passief inkomen te vergroten. Voordelen van deze manier zijn dat je een (redelijk grote) zekerheid hebt dat je je geld weer krijgt, dat de rente ook daadwerkelijk wordt uitbetaald, en dat het rentepercentage redelijk stabiel is. Een nadeel van deze strategie is dat de rente die je krijgt behoorlijk laag is. De huidige rentepercentages liggen zo rond de 3%. En stel dat je maandelijkse uitgaven hebt van 1000 euro, dan heb je € 400.000,- nodig om deze maandelijkse uitgaven te betalen van je rente-inkomsten.
Een andere manier om je passief inkomen te vergroten is om je vermogen anders in te zetten. Dit houdt dan veelal in dat je risicovoller met je geld belegt, zodat je een hoger rendement haalt dan de rentevergoeding op de spaarrekening. Stel, dat je nog steeds maandelijkse uitgaven hebt van 1000 euro. Omdat je al flink wat ervaring hebt met beleggen haal je gemiddeld zo’n 10% per jaar. In dat geval heb je nog maar € 120.000,- nodig om aan je maandelijkse uitgaven te voldoen.

Kosten omlaag brengen
Een andere manier om dichterbij financiële vrijheid te komen is je kosten omlaag te brengen. Immers, zodra je passieve inkomen je maandelijkse uitgaven overtreffen ben je financieel onafhankelijk. Hierbij speelt het persoonlijke aspect ook weer een rol: heb je echt twee auto’s nodig? Heb je dat bepaalde abonnement nodig? Enzovoort. Hou elke uitgave eens tegen het licht, en vraag jezelf af: heb ik dit echt nodig? (lees: wil ik dit echt hebben?). Veelal zul je er dan achterkomen dat je bepaalde aankopen doet omdat men die van ons verwacht. Een klassiek voorbeeld hiervan is het willen hebben van een nieuwe auto als de buurman ook net een nieuwe auto heeft, maar er zijn nog wel meer soorten uitgaven waarin we ons eigenlijk te veel laten leiden door een (irrelevante) externe factor. Kijk ook verder dan alleen het geld; als je iets koopt wat je niet echt nodig hebt, dan ga je ook tijd verspillen aan dat product. Tijd die je ook had kunnen besteden aan dingen die je leuker vindt. Dit is misschien nog wel het belangrijkste argument voor het kritisch beoordelen van je uitgaven.

Tot slot
De vraag in het begin was: is financiële vrijheid haalbaar? Ik denk dat het haalbaar is, vooral als je je eigen materialistische wensen eens goed tegen het licht houd, om te bezien of je het écht wilt. Kom je erachter dat je iets (bv. een bepaalde auto) echt wilt hebben, laat je dan niet door iets weerhouden. Kom je er achter dat je het niet perse wilt, richt je dan op de dingen die je wel de moeite waard vind. Het is dus per persoon verschillend of je snel financieel vrij zal worden. Hoe dan ook, als realiseert dat financiële vrijheid meer is dan veel en dure bezittingen, dan ben je al een flink eind op weg. En ook al bereik je misschien binnenkort geen financiële vrijheid, het kan geen kwaad om jezelf eens af te vragen: wat wil ik echt?

*: het concept van een ‘financial freedom number’ berekenen heb ik ontleend aan Van K. Tharp – Safe Strategies for Financial Freedom.

Stem of voeg toe aan: