Een interessante vraag die het onderzoek onder Alex beleggers oproept, is welke soort beleggers er eigenlijk zijn. Helaas beantwoord dat onderzoek deze vraag niet, en blijft bij beschrijvingen van de gehele onderzochte populatie. Om te kijken welke verschillende typen beleggers er zijn, kijken we daarom deze keer naar een onderzoek van Wood & Zaichkowsky.

Hun onderzoek heeft echter wel enkele minpunten, waar rekening mee moet worden gehouden bij de resultaten. Ten eerste zijn er niet willekeurig beleggers geïnterviewd, maar is er gebruik gemaakt van de beleggers die (simpel gesteld) voorhanden waren. Hierdoor is het mogelijk dat het onderzoek is uitgevoerd onder beleggers die niet representatief zijn voor de gehele populatie.
De respondenten (90) in dit onderzoek waren studenten die een MBA studeerden. Door de opbouw van een MBA zaten hier mensen in van verschillende leeftijden: 19% was tussen de 20 en 30 jaar, 44% 31-40 jaar, en 36% was tussen de 41 en 60 jaar. Bijna drie kwart van de respondenten had een portefeuille die kleiner was dan $ 100.000,-.
De onderzoekers zijn erin geslaagd om bewijs te vinden voor vier verschillende typen beleggers; te weten de ‘risk-intolerant trader’, de ‘confident trader’, de ‘loss-averse young trader’, en de ‘conservative long-term investor’. Het interessante aan deze groepenindeling is dat elke groep in andere aandelen investeert, andere informatie gebruikte, en anders omging met hun ‘stabiele’ en ‘volatiele’ investeringen.

De risk-intolerant trader

Het onderscheidende kenmerk van deze groep beleggers is dat ze een lage tolerantie van risico hebben. Ten opzichte van de andere groepen hebben ze wel een middelmatig hoeveelheid vertrouwen en gevoel van controle. 60% van deze groep doet tussen de 1 en 3 transacties per jaar, en 80% controleert minstens een paar keer per week de koersen. Ondanks dat ze frequent de koersen bekijken, doen ze onregelmatig transacties. Deze groep is het meest geneigd om advies te vragen van hun financiële adviseur. Deze mensen bezitten vooral in blue chip aandelen en beleggingsfondsen. De belangrijkste redenen voor deze groep om een aandeel te kopen is het groeipotentieel, en de mening van vrienden. De drie meest opgegeven redenen voor een verkoop waren slecht management, winsten verzilveren, of het geld nodig.

De confident trader

Deze groep onderscheid zich door een hoge mate van vertrouwen en gevoel van controle. Dit is ook de ‘oudste groep’: maar liefst 97% van de beleggers in deze groep is ouder dan 30. Het zal dan ook niet verbazen dat deze beleggers de grootste portefeuille hebben; 50% heeft een portefeuille die groter is dan $ 100,000,-. Van deze groep bekijkt 59% minstens een paar keer per week de koersen. Dit zijn actieve traders, en ze hebben dan ook de kortste tijdhorizon van alle andere groepen. Ze beleggen vooral in technologie en small cap aandelen. Confident traders vragen vooral vrienden om advies, en 20% handelt ook naar de mening van een vriend. Bijna de helft van de aankopen werd gedaan vanwege groeipotentieel, en de belangrijkste reden om te verkopen voor deze groep waren tegenvallende prestaties.
Een verklaring voor de hoeveelheid vertrouwen van deze groep is dat ze het meest van alle groepen financiële informatie lezen. Ook controleren ze veelal het nieuws, wat ook hun gevoel van vertrouwen kan vergroten.

De loss-averse young traders

Bij deze groep treed een eigenaardig effect op: dit is de groep die zich verliezen het meest aantrekt, maar deze groep belegd ook het risicovolst van alle groepen. Dit is ook de jongste groep van beleggers, wat kan verklaren waarom ze zich verliezen persoonlijk aantrekken: doordat hun portefeuilles van kleine(re) omvang zijn kunnen ze het zichzelf minder goed veroorloven om te verliezen. Daarnaast hebben ze, door hun beperkte ervaring, ook minder grip op hun emoties als ze verliezen. 39% van deze beleggers heeft een portefeuille kleiner dan $ 25.000,- en 83% bevind zich in de leeftijdscategorie 20-40 jaar. Dit is wel de groep die het actiefst handelt via internet, en deze groep handelt ook het meest, 25% doet meer dan 15 transacties per jaar. Deze groep bezit, net als de confident traders, vooral technologie aandelen en small cap aandelen. Wel hebben ze meer beleggingsfondsen in hun ’retirement portfolio’. De belangrijkste reden voor deze groep om een aanschaf te doen is groeipotentieel, terwijl de belangrijkste verkoopreden tegenvallende resultaten zijn. Ondanks dat deze groep veelvuldig gebruik maakt van internet voor hun volatiele investeringen, raadplegen ze een financieel adviseur voor hun lange termijn investeringen. Tot slot is het laatste nieuws een belangrijke bron van informatie voor deze groep, en dit is de enige groep die geen informatie inwint bij vrienden voor beleggingen.

De conservative long-term investors

In tegenstelling wat je zou verwachten bij deze groep, blijkt dat conservatieve lange termijn investeerders weinig vertrouwen hebben, en een laag gevoel van controle. Dit kan verklaren waarom deze beleggers in overgrote meerderheid (67%) kiezen voor beleggingen in beleggingsfondsen. Slechts 11% van deze groep investeert in risicovollere small en midcap aandelen. Deze groep koopt vooral een aandeel voor het groeipotentieel of op aanraden van een adviseur, en de belangrijkste verkoopredenen voor deze groep zijn tegenvallende prestaties en het willen herinvesteren van de gelden. De conservatieve lange termijn investeerder trekt zich de verliezen niet persoonlijk aan, wat misschien een verklaring kan zijn waarom iemand zich voelt aangetrokken tot een conservatieve langere termijn beleggingsstrategie. Zou je de verliezen wel persoonlijk aantrekken, en er dus slechter mee om kan gaan, dan zou het logisch zijn om te kiezen voor een meer actievere aanpak, waarbij je verliezers eerder verkoopt.
Deze groep was ten tijde van het onderzoek ook het conservatiefst met beleggen via internet; slechts 13% gebruikte internet. Dit komt doordat deze groep veel waarde hecht aan een persoonlijk contact met een adviseur of broker. Deze beleggers lijken echte value beleggers; 74% handelt minder dan 5 keer per jaar, en 91% controleren de koersen op een maandelijkse basis of minder. Deze groep bestond voor 65% uit vrouwen.

Controleren van koersen

Dit onderzoek werpt ook een licht op de gevolgen van het veelvuldig controleren van koersen. Het blijkt dat als een belegger vaak de koersen controleert, zijn vertrouwen, maar ook het gevoel van controle omhoog gaat. Dat je meer vertrouwen krijgt als je de positie vaker nakijkt lijkt me niet vreemd. Tenminste, als je zou verkopen zodra je ziet dat de positie op verlies staat. Zou je dan niet verkopen, en dus de koers elke keer weer zien dalen, dan zul je ook wel vertrouwen behouden, maar in een mindere mate. Ook is het een bevestiging van je ‘goede belegging’ als je elke keer, met het nakijken van de koersen, ziet dat je aandeel in waarde is gestegen.

Wat wel eigenaardig is dat bij deze beleggers het gevoel van controle stijgt als ze de koersen vaker controleren. Misschien dat ze dit gevoel krijgen doordat ze ‘achter de knoppen’ zitten, en zodoende direct kunnen verkopen als daar een aanleiding toe is. Maar voor verkopen kun je ook een stoploss gebruiken. In het onderzoek werd er in ieder geval geen verband aangevonden tussen de mate van (ervaren) controle en het aantal transacties per jaar. Dus de toename aan controle hangt niet samen met het actiever handelen om posities te openen en/of sluiten.

Vertrouwen & de hoeveelheid transacties

Wel was er een verband tussen de hoeveelheid vertrouwen van een belegger en het aantal transacties. Je zou verwachten dat beleggers met veel vertrouwen veel handelen, en beleggers met weinig vertrouwen minder transacties doen. Dit kwam gedeeltelijk uit dit onderzoek: beleggers met weinig vertrouwen handelden inderdaad minder, maar beleggers met hoog vertrouwen zaten wat betreft aantal transacties juist in de middenmoot. Deze beleggers die vol vertrouwen waren deden juist een gemiddeld aantal transacties. De overtraders en undertraders waren beleggers met weinig vertrouwen.

Risico & de hoeveelheid transacties

Ook op het gebied van risico werd er gekeken naar een verband tussen transacties en risico’s. Dit verband werd gevonden, maar wel op een andere manier dan je zou verwachten. Zo bleken de beleggers die het meest risicovol waren tussen de 16 & 25 transacties per jaar te doen. De beleggers die het minst risicovol waren, die deden meer dan 25 transacties per jaar. Ondanks dat de onderzoekers hier nog geen antwoord op konden geven, lijkt me dit een money management effect. De minst risicovolle beleggers handelen dus waarschijnlijk in kleine posities (en hebben dus meer posities tegelijk, en dus ook meer transacties per jaar), en de meest risicovolle beleggers die hebben waarschijnlijk een groot deel van hun account in een paar aandelen gestoken, wat ze dan actief volgen. Hoewel dit in de praktijk natuurlijk niet zo zwart-wit ligt, kan het denk ik wel een verklaring zijn.

Jammer dat er bij dit onderzoek niet is gekeken naar de behaalde resultaten, hoewel dat ook niet veel had gezegd vrees ik: in bepaalde markten werkt een bepaalde methode beter dan een andere, waardoor het moeilijk is te vergelijken tussen verschillende beleggingsstijlen.

Wood, R., & Zaichkowsky, J.L. (2004). Attitudes and trading behavior of stock market investors: a segmentation approach. The Journal of Behavioral Finance, 5(3), 170-179.

Stem of voeg toe aan: