Enkele Nederlandse onderzoekers hebben onderzoek gedaan naar de beursintroducties die in Nederland plaatsvonden tussen 1977 en 2001. Na opschoning van de data waren er in deze periode 132 beursgangen waarover voldoende gegevens waren om ze in het onderzoek mee te nemen. In deze gehele periode was het rendement op de eerste handelsdag 17.6%, en na drie jaar presteerde de groep als geheel 10.0% slechter dan hun benchmark.

Opbouw van het onderzoek

De onderzoekers hebben de IPO’s (Initial Public Offering: beursintroducties) in vier groepen ingedeeld, om de nieuwe beursgenoteerde onderneming beter te kunnen vergelijken met hun sector. De volgende groepen werden gemaakt om te dienen als benchmark:

• De eerste groep zijn de groei aandelen, die vooral in de periode 1998 tot 2000 populair waren. Deze aandelen bestaan uit telecom, media, en informatie technologie ondernemingen.
• Een andere groep bestond uit de zogeheten cyclische aandelen, zoals energie, materialen, en de cyclische consumenten goederen.
• De derde groep zijn de defensieve aandelen. Dit zijn de defensievere consumenten goederen en diensten (zoals voedsel).
• De vierde groep tenslotte waren de rente gevoelige aandelen, waaronder banken, verzekeraars, en vastgoed vallen.

Pieken in beursintroducties

In de onderzochte periode waren er twee perioden waarin er veel nieuwe beursgangen waren. Tussen 1986 tot midden 1987 vond er een piek in beursgangen plaats, en ook van 1997 tot begin 2000 waren er veel nieuwe introducties. In de eerste piek periode waren het vooral cyclische aandelen die naar de beurs gingen, en in de tweede periode, tijdens de internethype, waren het vooral groei aandelen. Tijdens deze twee perioden kwam meer dan 60% van de IPO’s uit de ‘hot sector’ van dat moment.
Ondanks dat er in de periode 1986 tot midden 1987 een piek in beursintroducties werd bereikt, waren de rendementen van de toen populaire beursintroducties en andere beursintroducties niet zo erg verschillend van elkaar. Dit was wel het geval in de periode van 1997 tot begin 2000, toen de populaire sector wel extreme (zowel positieve áls negatieve) rendementen kende.

Resultaten van 25 jaar beursintroducties

Van alle 132 beursintroducties over de gehele periode was het gemiddelde rendement op de eerste dag maar liefst 17.6%. Als je kijkt naar de verschillende sectoren, dan scoorden groei aandelen het beste met een rendement van 25.2% op de eerste dag. Ook de rente gevoelige aandelen deden het goed met een rendement van 16.1% op de introductiedag, wat eigenlijk wel eigenaardig is omdat dit veelal financiële instellingen waren waarvan je zou verwachten dat ze het best hun eigen introductiekoers konden bepalen. Cyclische aandelen zijn het minst fantasierijk met een rendement van 9.3% op hun eerste dag. Defensieve aandelen boekten gemiddeld een goed rendement op de eerste dag (+24.5%), maar daarvan waren maar enkele introducties, waardoor het niet mogelijk is daar een significante conclusie uit te trekken.

Langere termijn rendement na een beursintroductie

Als we kijken naar de langere termijn performance van de beursintroducties, dan valt er wat opvallends op. Ondanks dat de gehele groep na 3 jaar gemiddeld 10.0% slechter presteert, zijn het alleen de groei aandelen die na 3 jaar aanzienlijk slechter presteren dan hun sector, met een 24.0% achterblijvend rendement. De drie andere groepen presenteren in lijn met hun sector, met rendementen na 3 jaar variërend van -1.6% tot 7.9%. Dit staat dus in contrast met het idee dat IPO’s op lange termijn slechter presteren dan hun sector.

De internethype

In deze periode waren groei aandelen erg populair, wat zich ook uit in de rendementen. Het gemiddelde rendement bij een beursintroductie op de eerste dag was 17.4%, maar bij groei aandelen was dit maar liefst 35.8%. De groei aandelen die niet tijdens de internethype werden geïntroduceerd behaalden een rendement van 9.2% op hun eerste dag, wat aangeeft dat het hoge rendement tijdens de internetzeepbel puur door de hype kwam.
Ondanks de hoge rendementen die met groei aandelen in de dotcom mania werden behaald, hadden deze aandelen na 3 jaar -38.4% slechter gepresteerd dan de groep groei aandelen als geheel. De overige groepen aandelen presteerden in lijn met hun sector, wat aangeeft dat de slechte rendementen na beursintroducties vooral iets sector specifieks is.

Onderstaande grafiek maakt dit goed duidelijk. De dunne lijn zijn beursintroducties van groeiaandelen die vielen buiten de internethype, en de dikke zwarte (dalende) lijn zijn de prestaties van groei aandelen geïntroduceerd ten tijde van de internet bubbel.

(Uit: Doeswijk, R., Hemmes, H., Venekamp, R. 25 years of Dutch IPOs)

Concluderend

Volgens de onderzoekers kan het zich lonen om te participeren in beursintroducties, wat in de onderzochte 25 jaar een gemiddeld rendement had opgeleverd van 17.6% op de eerste dag. Tijdens de internet hype steeg de koers van groei aandelen gemiddeld 35.8%, om in de jaren daarop een flinke veer van 38.4% te laten. Maar zolang er nog geen sprake is van een periode met relatief veel beursgangen, is er geen reden om de aandelen direct van de hand te doen.

Of het in de praktijk ook lonend kan zijn om aan elke beursintroductie mee te doen, is moeilijk te zeggen. Dit komt doordat je bij de beursintroducties die een flinke koerssprong maken op de eerste dag doorgaans minder aandelen krijgt toegewezen dan waarvoor je had ingetekend. Bij de ‘geflopte beursgangen’ zul je wel je hele pakket krijgen, waardoor je bij die beursgangen wel helemaal mee doet.

Doeswijk, Ronald Q., Hemmes, Hemmo S.K. and Venekamp, Roland, “25 years of Dutch IPOs” (July 2005). Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=782684

Stem of voeg toe aan: