Hoewel het misschien niet al te geloofwaardig overkomt gezien de recente flinke koersdalingen, hebben beleggers doorgaans de neiging om niet snel iets te verkopen wat op verlies staat. Bij winsten wordt er daarentegen juist wel snel verkocht. Dit bekende fenomeen valt mede te verklaren door het endowment effect.

Volgens de hypothese van het endowment effect kennen we een hogere waarde toe aan de dingen die we in bezit hebben dan de waarde die we geven aan dingen die we niet in bezit hebben. Bij een experiment naar dit effect bleken mensen een hogere waarde toe te kennen aan een koffiemok die ze hadden gekregen dan de waarde van de exact dezelfde koffiemok die ze niet in bezit hadden.
Dit is natuurlijk een merkwaardig verschijnsel: de waarde die wordt toegekend aan een product hoort eigenlijk gelijk te zijn, ongeacht of we het product nu reeds in ons bezit hebben of niet.

Een mogelijke verklaring voor dit effect is dat we doorgaans denken dat we meer te verliezen hebben door een bepaald object niet in bezit te hebben, dan dat we te winnen hebben door het bezitten van een bepaald object. Bij het experiment met de koffiemokken zullen we het verlies van ‘onze’ koffiemok erger vinden dan de eventuele winst van een koffiemok. Daarom willen we de koffiemok ook verkopen tegen een hogere prijs dan waartegen we zelf zo’n mok willen kopen.

Het endowment effect zie je ook terug bij beleggers die bijvoorbeeld niet hun verliesgevende positie willen verkopen, ondanks dat de andere beleggers de aandelen lager waarderen. In dat geval vindt de belegger de aandelen die hij in bezit heeft ‘waardevoller’, terwijl de andere beleggers geen neiging hebben om te gaan kopen, en de waarde dus lager inschatten.

Kiezen tussen sectorgenoten

De belegger die moet kiezen tussen Royal Dutch Shell (waarin hij al een positie heeft) of Exxon Mobil, zal door het endowment effect eerder kiezen voor Shell. Dit komt doordat de aandelen RDS die al in bezit zijn hoger worden gewaardeerd dan de aandelen van een vergelijkbare sectorgenoot die men niet in bezit heeft.

Zo valt ook te verklaren waarom we sterk presterende aandelen kunnen missen. Immers, door het endowment effect vinden we de aandelen die we al bezitten waardevoller. Bij de belegger die moet kiezen tussen Shell en Exxon Mobil kan ervoor worden gekozen om Shell aan te houden, ondanks dat dit aandeel toch al een geruime tijd in een trading range zit.
Nu is het natuurlijk niet zo dat het mislopen van megaklappers enkel te wijten is aan het endowment effect, ook door de onlangs beschreven conservatism bias kunnen we ‘blijven zitten waar we zitten’ en zo een (betere) kans mislopen.

Voorkomen

Vraag blijft dan wat we kunnen doen om dit effect te verminderen. Ten eerste scheelt het al als je ervan bewust bent dat je geneigd bent om licht bevooroordeeld te zijn ten opzichte van je fondsen die je in bezit hebt.
Daarnaast zou je bij je analyses ervan uit kunnen gaan dat je nog geen positie hebt in verschillende aandelen, of vooral te kijken naar de informatie die aangeeft dat je huidige positie een miskoop was.

Geen positie in de genoemde fondsen

Stem of voeg toe aan: