Hoewel de voorgaande valkuilen vooral gingen over effecten die kunnen plaatsvinden tijdens, of na het handelen, is het incubation effect vooral een valkuil die een rol speelt bij problemen waar je tegenaan loopt, zoals bij het ontwikkelen van een strategie.

Wie kent het effect niet dat als je een probleem probeert op te lossen, je het een lange tijd kunt proberen zonder echt voortgang te boeken. Vervolgens leg je het voor een paar uur, of enkele dagen (of nog langer), aan de kant, en begin je er opnieuw mee. Het blijkt doorgaans dat als je weer met een frisse blik begint aan het probleem, je al snel de oplossing ziet.

Voor de actieve handelaar kan dit effect opspelen bij het backtesten van een idee. Zo kun je een halve dag bezig zijn, en vastzitten met je strategie om na een korte pauze erg snel een ‘doorbraak’ te hebben. Zou zo de handelaar die een backtest uitvoert dus beter een time-out kunnen nemen als hij vast zit, dan mogelijk een goed idee weg te gooien. Het effect dat men na een pauze de oplossing wel ziet ook wel het incubation effect.

Een bekende misvatting met betrekking tot het incubation effect is dat er onbewust aan het probleem wordt gewerkt terwijl men er niet actief mee bezig is. Dat klinkt natuurlijk aantrekkelijk, want wie wil er niet onbewust problemen oplossen? Helaas is uit onderzoeken naar voren gekomen dat dit geen verklaring is voor dit effect. Incubation effects worden namelijk veroorzaakt doordat we ‘vergeten’ hoe we de vorige keer aan het probleem hebben gewerkt. Dit komt door de manier waarop wij mensen problemen oplossen.

Als we met een probleem worden geconfronteerd dan bekijken we het probleem vanuit een bepaald gezichtspunt. Je zou kunnen zeggen dat we een probleem met een bepaalde houding tegemoet treden, gebaseerd op eerdere ervaring met soortgelijke problemen. Hierdoor is het moeilijk om onconventioneel te denken, waardoor we vast kunnen komen te zitten in een probleem als onze eerder gehanteerde oplossingsstrategie niet werkt. Na een pauze zijn we de verkeerde aanpak ‘vergeten’, waardoor we makkelijker op andere oplossingen uitkomen.

Voorbeeld van het incubation effect

Om dit te verduidelijken met een simpel voorbeeld: Stel dat je lamp kapot is. Het eerste wat je in dat geval waarschijnlijk gaat doen is het kijken of de lamp geknapt is (door de schakelaar een paar keer over te halen), waarna je de lamp gaat vervangen indien hij niet reageert op de schakelaar. Stel je vervangt de lamp, maar nog doet hij het niet? In dat geval loop je, afhankelijk van je technische kennis, al snel vast bij het vinden van een oplossing.
Stel dat je vervolgens niet verder kijkt naar mogelijke oorzaken, maar dat je wat anders gaat doen. Later probeer je nogmaals de lamp weer aan de praat te krijgen, en heb je binnen vijf minuten succes: de aan/uit schakelaar was defect.

Dat je bij het bovenstaande voorbeeld bij de tweede poging snel tot een oplossing kwam is het incubation effect. Wat er eigenlijk is gebeurd is dat je het probleem met een bepaalde houding tegemoet trad. In dit geval werd er geprobeerd het probleem op te lossen door de lamp te vervangen. Hierdoor zocht je de oplossing in de richting van de gloeilamp, zonder te kijken naar de schakelaar of andere factoren. Met andere woorden: door te focussen op de gloeilamp zag je niet andere mogelijke oorzaken. De tweede poging om de lamp te maken was wel succesvol: door een time-out liet je je niet meer leiden door bepaalde ‘vooroordelen’.

Wat belangrijk is om op te merken is dat er naast het incubation effect ook andere manieren zijn om tot een oplossing te komen. Vaak is er ook niet de mogelijk dat het incubation effect een rol speelt. Dit komt omdat de eerste richting waarin we de oplossing zoeken veelal de goede is. Bij het bovenstaande voorbeeld is het meest voorkomend dat de gloeilamp kapot is, in plaats van de schakelaar.

Concluderend

Het incubation effect is een belangrijke valkuil omdat, vooral bij complexe problemen, het een indirecte invloed kan hebben op hoe je een probleem probeert op te lossen.
Met het incubation effect in het achterhoofd is het logischer om een time-out te nemen als men vastloopt dan op te geven of een rigoureus andere aanpak te kiezen. Daarnaast kan het ook slim zijn om, als je doorhebt dat je vast zit, een pauze te nemen in plaats van door te proberen en nog meer tijd en energie te verliezen aan een probleem waarvoor je de oplossing (nog) niet ziet.

Stem of voeg toe aan: