De conjunction fallacy is een valkuil waarbij we aannemen dat specifieke condities waarschijnlijker zijn dan een algemene conditie. Een voorbeeld zal dit beter kunnen verduidelijken. In het onderzoek van Nobelprijs winnaars Amos Tversky en Daniel Kahneman kregen de proefpersonen de volgende stelling voorgelegd:

“Linda is 31 jaar oud, single, slim, en heeft een uitgesproken mening. Ze is afgestudeerd in filosofie. Tijdens haar studententijd maakte ze zich druk om discriminatie en sociale onrechtvaardigheid, en heeft ze meegelopen in demonstraties tegen het gebruik van kernenergie.”

Met een gewone stoploss zal de lezer wel bekend zijn. Deze worden opgegeven om te voorkomen dat er iets in de markt gebeurd wat kan resulteren in een te groot verlies voor de portefeuille. Maar wat als er iets in de trader gebeurt, moet de positie dan niet worden gesloten? En nieuwe posities, kunnen die nog wel verantwoord worden geopend? Naar mijn idee wordt er te weinig aandacht besteed aan een zogeheten ‘psychologische stop-loss’ die ervoor zorgt dat de trader zelf wordt uitgestopt.

Zoals bekend is het gras altijd groener bij de buren. Ondanks dat dit een algemeen spreekwoord is, zit er weldegelijk een kern van waarheid in. Dit effect noemen we in de psychologie het focusing effect.

Bij dit vergelijkingseffect kennen mensen teveel gewicht toe aan een bepaald aspect van een gebeurtenis, waardoor de toekomst slecht wordt ingeschat. In het geval van het focusing effect worden er bepaalde zaken, gebeurtenissen vergeleken op één enkele dimensie en worden andere aspecten die ook een rol spelen onderschat. Dit is een valkuil omdat de andere (belangrijke) aspecten van een beslissing zo niet het gewicht krijgen die ze eigenlijk verdienen.

‘Negeer je emoties bij beleggen’; wie kent deze uitdrukking niet? Voor de actieve handelaar worden emoties vaak gezien als een ‘kwaad’ in de bekende beleggingstips. Maar gooien we zo niet de baby met het badwater weg?

Myeong-Su Seo en Lisa Feldman Barrett hebben hier onlangs onderzoek naar gedaan. Hiervoor hebben ze iets meer dan 100 beleggers twintig handelsdagen een beleggingssimulatie laten spelen, waarbij ze elke dag beslissingen moesten nemen en daarnaast hun emoties moesten bijhouden. Ondanks dat het een simulatie was kon er tot duizend dollar worden verdiend met een goede performance. Hun leeftijd varieerde van 18 tot 74 jaar, met een gemiddelde van 24,7. De gemiddelde ervaring met beleggen was 4,3 jaar.

Onderstaande gastcolumn is geschreven door Arnoud Rademaker, in samenwerking met Cari Petri, auteur van meerdere boeken over stress.

Alvorens we het thema beursstress zullen uitdiepen, zullen we eerst het thema stress onder de loep nemen. Deze column is in samenwerking met Cari Petri tot stand gekomen. Zij is als trainer/adviseur verbonden aan Schouten & Nelissen. Binnen deze organisatie heeft zij diverse programma’s ontwikkelt op het gebied van stressmanagement. Ik vind het fantastisch dat zij tijd heeft vrijgemaakt om op- en aanmerkingen te plaatsen. Haar boeken ‘Hoe gaat het met u? Een praktische stressmonitor’ en haar boek ‘Druk, druk, druk…over spanning en stress’ heb ik met haar toestemming gebruikt om het theoretische kader in relatie tot het thema (beurs)stress vorm te geven. Bent u geïnteresseerd in dit thema? Ik raad u aan om deze boeken te kopen. Neem uw gevoelens serieus.