Vanuit de psychologie zijn er verschillende redenen te bedenken waarom mensen gemotiveerd zijn tot het aanleren van vaardigheden. Als we het hebben over motivatie dan zou de volgende vraag beantwoord kunnen worden: ‘waarom doen mensen wat ze doen’. Wat zijn de beweegredenen om datgene te doen wat u op dit moment aan het doen bent. Waarom koopt van uw geld aandelen?

Het verkrijgen van een financiële beloning in de vorm van dividend en of koerswinst is natuurlijk de meest aansprekende motivatie die voor de hand ligt. Geld is op zich geen doel. U heeft er namelijk niets aan als u daar niets mee doet. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom u geld wilt verdienen op de beurs.

Motivatie en onze behoeften

Vanzelfsprekend kunnen we onze biologische behoeften makkelijker vervullen zodra we meer geld te besteden hebben. Deze gedachte is voor iedereen herkenbaar. Hoe vaak dromen we ervan om meer financiële middelen voorhanden te hebben. Niet voor niets doen er zoveel mensen mee aan de Staatsloterij. We kijken graag naar datgene wat we nog zo graag willen hebben en vergeten vaak blij te zijn met datgene wat we al verworven hebben.

Ook psychosociale behoeften zijn voor de meeste mensen herkenbaar. Wie wil er niet in een veilige buurt wonen waar onze kinderen in alle rust kunnen opgroeien? We zijn toch allemaal op zoek naar een uitdagende werkomgeving? Vervolgens willen we in onze vrije tijd leuke dingen kunnen doen met vrienden, familie of kunnen deelnemen aan het verenigingsleven. Het bezitten van geld maakt het realiseren van deze wensen eenvoudiger. Sociale waardering is een andere psychosociale behoefte. Beurskenners kunnen tijdens de vette beursjaren hun hart ophalen op verjaardagen en partijtjes. Iedereen hangt aan hun lippen om de ‘gouden tip’ te horen. Beursdeskundigen worden beloond met schouderklopjes, complimenten en aanzien. Wie wil dit niet?

Sommige psychologen, zoals Adler, stellen dat we allemaal onze moeilijkheden willen overwinnen. ‘We streven naar een doel dat ons, als wij het bereiken, een sterk superieur gevoel zal geven. We vechten ons van een inferieure naar een superieure positie, van nederlaag naar overwinning, van onder naar boven’. Hoe zit het met u? Heeft u als kleine particuliere belegger er ook behoefte aan om eerdere koersverliezen, als gevolg van bijvoorbeeld de leaseaffaires, te herstellen? Misschien voelde u zich wel een loser en heeft u zichzelf ten doel gesteld om als kleine particuliere belegger betere resultaten te behalen als de fondsbeheerder van een beleggingsfonds. U wilt uw beleggingsbeslissingen zelf ter hand nemen en daardoor kunnen uitgroeien tot een onafhankelijke belegger.

Motivatie en flow

Volgens de psycholoog Frankl is ieder mens op zoek naar de zin van het bestaan. Hij maakte onderscheid tussen waarden en levensdoelen. Beleggen is een zeer complexe handeling omdat er zoveel verschillende invalshoeken zijn die een belangrijke rol kunnen spelen. Het kunnen doorgronden van al deze invalshoeken vraagt veel van uw kennis, ervaring en vraagt bovendien veel van onze vaardigheden. Door uzelf te bekwamen kunt u deze complexe activiteit tot levensdoel verheffen. Geld is dan niet het directe doel. Ik kan me voorstellen dat het u tijdens het vervullen van uw levensdoel momenten van volledige flow zult ervaren.

De hoogleraar psychologie Mihaly Csikszentmihalyi is ervan overtuigd dat het vinden van levensgeluk begint met het zoeken naar een taken die een grote vaardigheid en toewijding vereisen en ons als gevolg van een volledige toewijding veel voldoening kan opleveren.

Persoonlijk denk ik dat de onderzoeksresultaten van Mihaly ook voor beleggers van belang zijn. Mihaly heeft het over autotelische persoonlijkheden. Deze persoonlijkheid verwijst naar een individu dat over het algemeen dingen doet omwille van de activiteit zelf en niet om in de toekomst een of ander doel te bereiken. Volgens Mihaly heeft de autotelische persoonlijkheid weinig behoefte aan materiele bezittingen, vermaak, luxe, macht, of roem omdat hij zoveel bevrediging haalt uit zijn of haar bezigheden.

Wat is uw motivatie?

Het zal de meeste beleggers heel paradoxaal in de oren klinken, dat het verdienen van geld niet de meest belangrijke motivatie zou moeten zijn om te beleggen. Het kan zinvol zijn om eens stil te staan bij uw motivatie. ‘waarom doet u doet wat u doet?’ Wilt u uitsluitend geld verdienen of haalt u emotionele bevrediging uit de activiteit beleggen?

Motivatie is aan verandering onderhevig. Situationele veranderingen in uw persoonlijke levensomstandigheden of een veranderend beursklimaat kan uw motivatie versterken of juist verzwakken. Hoe ontwikkelt uw motivatie zich en hoe houdt u zich staande op het moment dat uw motivatie onder druk staat? U kunt op verschillende terreinen moeilijkheden ervaren. Bijvoorbeeld ten aanzien van het ontwikkelen van een beleggingsstrategie of als gevolg van allerlei actuele ontwikkelingen die het zicht op de huidige fase van de beurscyclus vertroebelt.

Gevoelens van onzekerheid, faalangst en of twijfel horen bij het mens-zijn. We kunnen er niet omheen. Toch kunnen deze gevoelens de droom om beurshandelaar te worden om zeep helpen. Juist omdat ten onder dreigt te gaan aan verwarring, welke ook nog eens kunnen worden opgeroepen door een stroom van tegengestelde berichten of analyses.

Ook het moment waarop u op eigen benen komt te staan kan als een loden last op uw schouders drukken en bij u het gevoel oproepen die u doet herinneren aan het moment waarop u vroeger voor het eerst zonder hulp van uw ouders op uw fonkelnieuwe fietsje voor het eerst los werd gelaten. Anders gezegd: ‘De eerste stappen op de beurs, kunnen gevoelens van paniek oproepen waardoor u deze stappen voordurend blijft uitstellen’.

Als we de werkelijkheid onder ogen zien, zullen we ontdekken dat veel beleggers tijdens de dalende fase hun motivatie zien ineenschrompelen. Er blijven relatief weinig mensen over die tijdens de dalende fase gemotiveerd blijven om door te gaan met hun beleggingsactiviteiten. Het zal mij niet verbazen als veel van de overblijvers die actief bezig blijven om zichzelf te ontwikkelen, een autotelische persoonlijkheid hebben.

Bent u nog steeds gemotiveerd om te leren beleggen? Dan is de leercirkel van Kolb een bruikbare methodiek. Wellicht dat ik hier in een volgende column meer aandacht aan kan besteden. Onze motivatie kunnen we met behulp van allerlei technieken levendig houden, tenminste als we meer willen werken zoals de autotelische persoonlijkheid te werk gaat.
Beleggen heeft dan niet het doel om zo snel mogelijk geld te verdienen, maar wordt veel meer beleefd als een uidagende activiteit waar u al uw vaardigheden en concentratie bij kunt aanwenden om tot een bevredigend resultaat te komen. Namelijk, het ontwikkelen van inzicht in beursprocessen! Tja, en dat dit ook nog eens geld kan opleveren is dan een leuke bijkomstigheid :).

Geschreven door Arnoud Rademaker
Beleggingscoach

Stem of voeg toe aan: